بازسازی سینه پس از ماستکتومی؛ روشها و زمان مناسب جراحی
بازسازی سینه پس از ماستکتومی چگونه انجام میشود؟
پس از ماستکتومی یا برخی جراحیهای درمانی سینه، یکی از موضوعاتی که ممکن است برای بیمار مطرح شود بازسازی سینه است.
هدف بازسازی، ایجاد مجدد شکل و حجم سینه با استفاده از تکنیکهای جراحی پلاستیک است. بازسازی میتواند در همان زمان جراحی اصلی یا در مرحلهای بعد انجام شود و انتخاب روش به شرایط درمانی، وضعیت بافتها و ترجیح آگاهانه بیمار بستگی دارد.
نکته مهم این است که بازسازی یک انتخاب شخصی است و انجام ندادن آن نیز گزینهای معتبر محسوب میشود. تصمیم باید بعد از دریافت اطلاعات کافی درباره مزایا، محدودیتها و مراحل درمان گرفته شود.
روشهای اصلی بازسازی سینه
روشها را میتوان به دو گروه اصلی تقسیم کرد:
بازسازی با ایمپلنت
در این روش از پروتز برای ایجاد حجم استفاده میشود. در بعضی بیماران امکان قرار دادن پروتز در یک مرحله وجود دارد و در بعضی دیگر ابتدا از Tissue Expander یا گسترشدهنده بافت استفاده میشود.
اکسپندر بهتدریج فضای لازم را ایجاد میکند و در مرحله بعد میتواند با پروتز دائمی جایگزین شود.
بازسازی با بافت بدن
در روشهای اتولوگ، از پوست و چربی بخشی دیگر از بدن برای بازسازی استفاده میشود. بسته به تکنیک، بافت ممکن است از شکم، پشت، ران یا مناطق دیگر تأمین شود.
این جراحیها معمولاً پیچیدهتر و طولانیتر از بازسازی صرفاً پروتزی هستند و علاوه بر ناحیه سینه، محل برداشت بافت نیز نیازمند مراقبت است.
بازسازی فوری چیست؟
در بازسازی فوری، بخشی از فرآیند بازسازی در همان جلسه ماستکتومی آغاز میشود.
یکی از مزایای احتمالی آن کاهش تعداد مراحل اولیه و حفظ بهتر بعضی ساختارهای پوستی در بیماران منتخب است. با این حال، بازسازی فوری برای همه مناسب نیست.
برنامه پرتودرمانی، نوع سرطان، وضعیت پوست و سلامت عمومی میتوانند در تصمیمگیری مؤثر باشند.
بازسازی تأخیری چیست؟
در بازسازی تأخیری، ابتدا درمان اصلی انجام شده و بازسازی پس از یک فاصله زمانی صورت میگیرد.
این روش ممکن است در افرادی انتخاب شود که باید درمانهای تکمیلی دریافت کنند یا وضعیت بافت آنها برای بازسازی فوری مناسب نیست.
حتی اگر مدت زیادی از ماستکتومی گذشته باشد، در بسیاری از موارد همچنان میتوان درباره امکان بازسازی با جراح پلاستیک مشورت کرد.
پرتودرمانی چه تأثیری بر بازسازی دارد؟
پرتودرمانی میتواند کیفیت و انعطاف بافت پوست و دیواره قفسه سینه را تغییر دهد. بنابراین اگر پرتودرمانی قبلاً انجام شده یا احتمال انجام آن وجود دارد، جراح باید این موضوع را در انتخاب روش بازسازی در نظر بگیرد.
این مسئله میتواند بر انتخاب بین پروتز و بعضی روشهای بافتی و نیز زمان انجام جراحی تأثیر بگذارد.
به همین دلیل همکاری میان جراح سرطان، متخصص انکولوژی و جراح پلاستیک در برنامهریزی درمان اهمیت دارد.
بازسازی با پروتز برای چه کسی مناسبتر است؟
نمیتوان تنها با یک معیار تصمیم گرفت.
میزان و کیفیت پوست باقیمانده، پرتودرمانی، سلامت عمومی، جراحیهای قبلی و ترجیح بیمار در انتخاب نقش دارند.
بازسازی پروتزی معمولاً محل برداشت بافت دیگری ایجاد نمیکند، اما ایمپلنت نیازمند پیگیری بلندمدت است و ممکن است در آینده به اقدامات بیشتری نیاز پیدا کند.
بازسازی با بافت بدن چه مزایا و محدودیتهایی دارد؟
استفاده از بافت خود فرد میتواند در بعضی شرایط گزینه مناسبی باشد، بهخصوص زمانی که وضعیت پوست قفسه سینه برای پروتز مناسب نیست.
در مقابل، این روش جراحی گستردهتری است و ناحیه اهداکننده نیز اسکار و دوره ترمیم خواهد داشت.
بنابراین عبارت «روش بهتر» بدون بررسی شرایط بیمار معنای دقیقی ندارد.
آیا بازسازی سینه یک عمل یکمرحلهای است؟
نه همیشه.
بسیاری از بازسازیها در چند مرحله انجام میشوند. مرحله اول معمولاً ایجاد حجم اصلی سینه است و در مراحل بعد ممکن است اصلاح تقارن، بازسازی نوک سینه یا اصلاح اسکار مطرح شود.
نیاز به مراحل تکمیلی باید قبل از شروع درمان برای بیمار توضیح داده شود.
تقارن دو سینه چگونه ایجاد میشود؟
در بازسازی یکطرفه، سینه مقابل ممکن است از نظر حجم یا موقعیت با سینه بازسازیشده متفاوت باشد.
گاهی برای بهبود تقارن، جراحی روی سینه مقابل مانند لیفت، کاهش حجم یا تغییر حجم بررسی میشود.
هدف ایجاد بیشترین هماهنگی ممکن است، اما تقارن کامل و ریاضی بین دو سمت بدن قابل تضمین نیست.
آیا حس سینه بعد از بازسازی بازمیگردد؟
ماستکتومی و جراحی بازسازی میتوانند اعصاب حسی را تحت تأثیر قرار دهند.
در نتیجه، حس پوست سینه بازسازیشده ممکن است نسبت به قبل متفاوت باشد. در بعضی افراد مقداری از حس طی زمان بازمیگردد، اما نمیتوان بازگشت کامل حس را تضمین کرد.
این موضوع باید بخشی از گفتوگوی پیش از عمل باشد.
خطرات احتمالی بازسازی
بازسازی سینه مانند هر جراحی با احتمال عوارض همراه است. عفونت، خونریزی، مشکلات ترمیم زخم و عدم تقارن از جمله موارد عمومی هستند.
در بازسازی با ایمپلنت، مشکلات مرتبط با پروتز نیز مطرح میشوند. در جراحی فلپ، اختلال خونرسانی یا از دست رفتن بخشی از بافت از عوارض مهم ولی غیرشایع است که باید درباره آن توضیح داده شود.
نوع ریسک به تکنیک انتخابشده وابسته است.
دوران نقاهت
دوره نقاهت با توجه به نوع بازسازی بسیار متفاوت است.
در بازسازی پروتزی ممکن است مراقبت از درن و محدودیت حرکت بازو برای مدتی توصیه شود. در روشهای استفاده از بافت بدن، علاوه بر سینه باید از محل برداشت بافت نیز مراقبت شود.
بازگشت به فعالیت باید تدریجی و بر اساس نظر تیم درمان باشد.
جمعبندی
بازسازی سینه بعد از ماستکتومی میتواند با ایمپلنت، بافت خود بدن یا ترکیبی از روشها انجام شود و ممکن است فوری یا تأخیری باشد.
نوع سرطان، درمانهای تکمیلی، وضعیت پوست، سلامت عمومی و ترجیح بیمار همگی در برنامهریزی نقش دارند.
اگر قصد دارید گزینههای بازسازی سینه را بررسی کنید، مشاوره پیش از تصمیمگیری فرصت مناسبی برای مقایسه روشها و شناخت مراحل درمان است. برای بررسی شرایط فردی خود میتوانید با دکتر حامد کبیری مشاوره داشته باشید.
سوالات متداول
آیا بازسازی حتماً همزمان با ماستکتومی انجام میشود؟
خیر. بازسازی میتواند فوری یا تأخیری باشد.
آیا بعد از پرتودرمانی بازسازی امکانپذیر است؟
در بسیاری از بیماران امکان بررسی بازسازی وجود دارد، اما نوع روش باید متناسب با وضعیت بافت انتخاب شود.
بازسازی با پروتز بهتر است یا بافت بدن؟
هر روش مزایا و محدودیتهای خود را دارد و انتخاب به شرایط بیمار بستگی دارد.
آیا بازسازی سینه ممکن است چند مرحله داشته باشد؟
بله. بسیاری از بازسازیها طی چند مرحله تکمیل میشوند.
